Galicië bouwt duurzaam: de sleutels tot de toekomst van de bouw in Galicië

Duurzaamheid is in de bouwsector geen trend meer: het is een noodzaak. Vanuit die gedachte vond in Santiago de Compostela de eerste editie van Galicia Construye Sostenible plaats, een forum op initiatief van Ecoforest in samenwerking met Fundación RIA, Arrokabe Arquitectos en FINSA om de dialoog tussen architectuur, industrie, energie en ruimtelijke planning te bevorderen.

De bijeenkomst, die plaatsvond op het hoofdkantoor van Fundación RIA, bracht professionals uit de sector samen om na te denken over het ontwerp van gebouwen en gebieden die efficiënter en veerkrachtiger zijn en beter voorbereid op de ecologische en maatschappelijke uitdagingen van de komende decennia.

Een gedeelde visie: duurzaamheid vraagt om samenwerking

Een van de belangrijkste boodschappen van de bijeenkomst was dat alle betrokkenen bij het bouwproces moeten samenwerken .

Architecten, ingenieursbureaus, fabrikanten, bosbeheerders, overheden en projectontwikkelaars dragen samen de verantwoordelijkheid om duurzamere bouwmodellen te bevorderen. Die samenwerking is echter niet altijd eenvoudig. De deelnemers waren het erover eens dat zij empathie, overleg en de bereidheid vereist om gezamenlijke doelen boven individuele belangen te stellen.

Daarnaast werd het belang benadrukt van een langetermijnvisie die verder kijkt dan het beperken van de aanvangskosten en kiest voor gebouwen die energiezuiniger en duurzaamer zijn. Zo wordt voorkomen wat sommige deelnemers omschreven als ‘goedkoop bouwen om duur te wonen’.

Ecoforest: maximaal comfort bij een minimaal energieverbruik

Iago Bastos, directeur van de warmtepompafdeling van Ecoforest, besprak de rol van hernieuwbare energie bij het koolstofvrij maken van gebouwen.

Tijdens zijn bijdrage benadrukte hij dat de energieprestaties, economische prestaties en milieuprestaties van gebouwen over hun volledige levenscyclus moeten worden beoordeeld. Vanuit dat perspectief kunnen hogere initiële investeringen in efficiënte technologieën dankzij de gerealiseerde energiebesparing al binnen zes of zeven jaar worden terugverdiend.

Bastos pleitte ervoor om systemen zoals de warmtepomp vroegtijdig te integreren in het proces van architectonisch ontwerp, zodat de technologie vanaf het begin deel uitmaakt van het project en niet pas aan het einde van de bouw wordt toegevoegd.

Arrokabe Arquitectos: bouwen voor de lange termijn

Het architectonische perspectief kwam van Iván Andrés Quintela, medeoprichter van Arrokabe Arquitectos. Hij pleitte voor een architectuur die tegelijkertijd voldoet aan ecologische, culturele en maatschappelijke criteria.

In zijn bijdrage richtte hij zich op renovatie, houtbouw en het ontwerp van gebouwen die ook over tientallen jaren nog relevant zijn. Quintela keek verder dan energie-efficiëntie en stelde belangrijke vragen aan de sector: kunnen we van duurzaamheid spreken zonder lokale oplossingen? Hoe brengen we het gebruik van lokaal geproduceerde materialen in balans met de eisen aan levensduur en prestaties?

FINSA: duurzaam bouwen begint in het bos

Emma Romero, directeur Bouwoplossingen bij FINSA, verlegde de aandacht naar de herkomst van de materialen.

In haar bijdrage benadrukte zij dat duurzaam bosbeheer een essentiële bouwsteen is voor de ontwikkeling van een verantwoorde bouwsector. Zoals zij uitlegde, vermindert bouwen met hout niet alleen de milieu-impact van gebouwen, maar helpt het ook de economische en ecologische waarde van de Galicische bossen te behouden.

Het bedrijf liet voorbeelden zien van de circulaire economie, toegepast op zowel bosbeheer als industriële processen. Daaronder vielen initiatieven om materialen te hergebruiken en hulpbronnen zo goed mogelijk te benutten.

Ook werd benadrukt hoe belangrijk het is om technische kennis over hout vanaf de eerste fasen van een architectonisch project in te brengen, zodat de toepassing en prestaties ervan kunnen worden geoptimaliseerd.

Fundación RIA: eerst het gebied begrijpen, dan ingrijpen

Architect Lucía Escrigas van Fundación RIA bracht een perspectief in dat gericht was op ruimtelijke planning en onderzoek voorafgaand aan elke architectonische ingreep.

Aan de hand van het modeldorp Muimenta legde zij uit hoe inzicht in de sociale, culturele en ruimtelijke kenmerken van een plek helpt om strategieën te ontwikkelen die verder gaan dan het bouwen van gebouwen. Het project omvat maatregelen voor de openbare ruimte, huisvesting, gemeenschapsvoorzieningen en het stimuleren van het gemeenschapsleven.

De ervaring laat zien dat architectuur een middel kan zijn om gemeenschappen te versterken en de band tussen mensen en het landschap te verdiepen.

De uitdagingen voor duurzaam bouwen in Galicië

Uit het gesprek tussen de sprekers kwamen verschillende gezamenlijke uitdagingen voor de toekomst van de sector naar voren:

• Een betere afstemming tussen alle betrokken partijen bij de bouw bevorderen.
• Ontwerpen met oog voor de lange termijn en de volledige levenscyclus van gebouwen.
• Energie, materialen en architectuur vanaf het begin in projecten integreren.
• De rol van overheden versterken bij het opstellen van regelgeving die duurzaamheid bevordert.
• Kiezen voor oplossingen die aansluiten bij de lokale context, zonder in te leveren op innovatie en technische prestaties.

Een dialoog die in november wordt voortgezet

Deze eerste editie van Galicia Construye Sostenible heeft ruimte geboden om na te denken over de toekomst van de architectuur en de bouw in Galicië.

Duurzaamheid hangt, zo concludeerden de deelnemers, niet alleen af van nieuwe technologieën of materialen, maar ook van het vermogen om kennis, planning en samenwerking met elkaar te verbinden en zo gebouwen en gebieden te realiseren die efficiënter en leefbaarder zijn en beter voorbereid op de behoeften van toekomstige generaties.

De reeks wordt komende november 2026 voortgezet met een nieuwe bijeenkomst die dieper ingaat op de uitdagingen en kansen van duurzaam bouwen in Galicië.